Vasiyetnamenin İptali Davası 2026 – Özet Bilgi Tablosu
| Konu | Açıklama |
|---|---|
| Tanım | Kanuni şartlara aykırı vasiyetnamenin mahkeme kararıyla geçersiz kılınması davası |
| Yasal Dayanak | TMK m.557-559 (İptal Sebepleri ve Süreler) |
| İptal Sebepleri | Ehliyetsizlik, irade sakatlığı, hukuka aykırılık, şekil noksanlığı |
| Dava Açma Süresi | 1 yıl (öğrenmeden itibaren hak düşürücü) |
| Azami Süre (İyiniyetli) | 10 yıl (vasiyetnamenin açılmasından itibaren) |
| Azami Süre (Kötüniyetli) | 20 yıl (vasiyetnamenin açılmasından itibaren) |
| Görevli Mahkeme | Asliye Hukuk Mahkemesi |
| Yetkili Mahkeme | Mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesi |
| Davacı | İptalde menfaati olan mirasçı veya vasiyet alacaklısı |
| Davalı | Vasiyetnameden yararlanan kişiler |
| Dava Süresi (Tahmini) | 6 ay – 2 yıl (istinaf/temyiz hariç) |
| 2026 Avukatlık Ücreti | 91.300 TL’den az olmamak üzere (Baro tavsiye) |
Vasiyetnamenin iptali davası, miras bırakan tarafından düzenlenen vasiyetnamenin kanunda öngörülen şartlara aykırı olması halinde, menfaati olan mirasçılar veya vasiyet alacaklıları tarafından açılan davadır. Bu dava ile sakat bir vasiyetname mahkeme kararıyla geçersiz hale getirilerek mirasçıların hakları korunur.
Türk Medeni Kanunu‘nun 557-559. maddeleri, vasiyetnamenin iptal sebeplerini ve dava açma sürelerini düzenlemektedir. İptal davası açılmadığı sürece, kanuni şartlara aykırı olsa bile vasiyetname geçerliliğini korur ve hüküm doğurur.
Vasiyetname Nedir?
Vasiyetname, bir kişinin ölümünden sonra mal varlığının nasıl paylaşılacağını, son arzularını ve isteklerini içeren tek taraflı ölüme bağlı tasarruftur. Miras bırakan, vasiyetname ile Medeni Kanun’da öngörülen yasal miras paylarını değiştirerek mallarını istediği kişilere bırakabilir.
Vasiyetname Türleri
| Vasiyetname Türü | Düzenleme Şekli | Şekil Şartları |
|---|---|---|
| Resmi Vasiyetname | Noter veya Sulh Hakimi huzurunda | 2 tanık, okuma-imza, resmi görevli |
| El Yazılı Vasiyetname | Vasiyetçinin kendi el yazısıyla | Baştan sona el yazısı, tarih, imza |
| Sözlü Vasiyetname | Olağanüstü durumlarda | Ölüm tehlikesi, 2 tanık, yazıya dökme |
“Vasiyetname yapabilmek için ayırt etme gücüne sahip ve on beş yaşını doldurmuş olmak gerekir.”
Vasiyetnamenin İptali Sebepleri (TMK m.557)
Türk Medeni Kanunu’nun 557. maddesi, vasiyetnamenin iptal sebeplerini sınırlı sayıda (numerus clausus) belirlemiştir. Bu sebepler dışında vasiyetnamenin iptali talep edilemez.
“Aşağıdaki sebeplerle ölüme bağlı bir tasarrufun iptali için dava açılabilir:
1. Tasarruf mirasbırakanın tasarruf ehliyeti bulunmadığı bir sırada yapılmışsa,
2. Tasarruf yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama sonucunda yapılmışsa,
3. Tasarrufun içeriği, bağlandığı koşullar veya yüklemeler hukuka veya ahlâka aykırı ise,
4. Tasarruf kanunda öngörülen şekillere uyulmadan yapılmışsa.”
1. Ehliyetsizlik
- 15 yaşından küçük olma
- Ayırt etme gücünden yoksunluk
- Akıl hastalığı veya zayıflığı
- Demans, Alzheimer vb.
- Geçici bilinç kaybı
2. İrade Sakatlıkları
- Yanılma (hata)
- Aldatma (hile)
- Korkutma (tehdit)
- Zorlama (cebir)
- Manevi baskı
3. Hukuka/Ahlaka Aykırılık
- Yasadışı koşullar
- Ahlaka aykırı yüklemeler
- Evlenme yasağı şartı
- Suç işleme koşulu
- Kişilik haklarına aykırılık
4. Şekil Noksanlığı
- Tarih eksikliği
- İmza eksikliği
- Tanık eksikliği
- Okuma beyanı eksikliği
- El yazısı şartının ihlali
Vasiyetname Hangi Durumlarda İptal Edilir?
Vasiyetname, TMK m.557’de sayılan sebeplerden birinin varlığı halinde iptal edilebilir. Ancak iptal kararı kendiliğinden gerçekleşmez; mutlaka mahkemeye başvurulması gerekir.
| İptal Sebebi | Örnek Durum | İspat Yöntemi |
|---|---|---|
| Ehliyetsizlik | 85 yaşında demans hastası kişinin vasiyetnamesi | Adli Tıp Kurumu raporu, sağlık kayıtları |
| Yanılma | Yanlış bilgiyle kandırılarak yapılan vasiyet | Tanık beyanları, yazışmalar |
| Aldatma (Hile) | Sahte belge gösterilerek vasiyet yaptırma | Belge incelemesi, bilirkişi raporu |
| Korkutma | “Bakmazsam ölürsün” tehdidiyle vasiyet | Tanık ifadeleri, karakol şikayetleri |
| Zorlama | Fiziksel baskıyla imza attırma | Adli raporlar, tanık beyanları |
| Hukuka Aykırılık | “Eşinden boşanırsan miras veririm” şartı | Vasiyetname içeriği |
| Şekil Eksikliği | El yazılı vasiyetnamede tarih olmaması | Vasiyetname belgesi |
Vasiyetin Geçerli Olmasının Şartları Nelerdir?
Bir vasiyetnamenin geçerli olabilmesi için hem şekil şartlarının hem de maddi şartların eksiksiz yerine getirilmesi gerekir.
Maddi (Esasa İlişkin) Şartlar
- Vasiyetçinin 15 yaşını doldurmuş olması
- Ayırt etme gücüne sahip olması
- İradenin serbest ve özgür olması
- Yanılma, aldatma, korkutma bulunmaması
- İçeriğin hukuka ve ahlaka uygun olması
- Tasarruf konusunun belirli veya belirlenebilir olması
Şekli Şartlar (Resmi Vasiyetname)
- Noter veya Sulh Hakimi huzurunda düzenleme
- İki tanığın hazır bulunması
- Vasiyetçinin son arzularını beyan etmesi
- Memurun vasiyetnameyi yazması
- Vasiyetçiye okutulması veya okunması
- Vasiyetçi ve tanıkların imzalaması
- Tanıkların ehliyet beyanı
| Vasiyetname Türü | Zorunlu Şekil Şartları | Eksiklik Sonucu |
|---|---|---|
| Resmi Vasiyetname | Resmi memur, 2 tanık, okuma, imza, ehliyet beyanı | İptal edilebilir |
| El Yazılı Vasiyetname | Baştan sona el yazısı, tarih (gün-ay-yıl), imza | İptal edilebilir |
| Sözlü Vasiyetname | Olağanüstü hal, 2 tanık, 1 ay içinde yazıya dökme | Geçersiz/İptal |
Vasiyetnamenin İptali Davası Süreleri ve Zamanaşımı
Vasiyetnamenin iptali davasında süreler hak düşürücü niteliktedir. Bu süreler geçtikten sonra dava açılamaz ve mahkeme süreyi re’sen (kendiliğinden) dikkate alır.
“İptal davası açma hakkı, davacının tasarrufu, iptal sebebini ve kendisinin hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinin, diğer tasarruflarda mirasın geçmesi tarihinin üzerinden, iyiniyetli davalılara karşı on yıl, iyiniyetli olmayan davalılara karşı yirmi yıl geçmekle düşer.”
| Süre Türü | Süre | Başlangıç | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Kısa Süre | 1 YIL | Vasiyetnameyi, iptal sebebini ve hak sahipliğini öğrenme | Üç koşul birlikte gerçekleşmelidir |
| Uzun Süre (İyiniyetli) | 10 YIL | Vasiyetnamenin açılma tarihi | İyiniyetli davalılara karşı |
| Uzun Süre (Kötüniyetli) | 20 YIL | Vasiyetnamenin açılma tarihi | İptal sebebini bilen davalılara karşı |
| Def’i Hakkı | SÜRESIZ | – | Vasiyetname henüz ifa edilmemişse |
Vasiyetnamenin İptali İçin 1 Yıllık Süre Ne Zaman Başlar?
1 yıllık hak düşürücü sürenin başlaması için üç koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir:
Vasiyetnamenin Öğrenilmesi
Davacının vasiyetnamenin varlığından haberdar olması gerekir. Genellikle Sulh Hukuk Mahkemesinde vasiyetnamenin açılması duruşmasıyla öğrenilir.
İptal Sebebinin Öğrenilmesi
Vasiyetnamenin bilinmesi yetmez; iptal sebebinin de öğrenilmesi gerekir. Örneğin ehliyetsizlik iddiası için sağlık kayıtlarına erişim tarihi önemlidir.
Hak Sahipliğinin Öğrenilmesi
Davacının kendisinin mirasçı veya vasiyet alacaklısı olduğunu, yani dava açmaya hakkı olduğunu öğrenmesi gerekir.
Vasiyetnamenin İptali 1 Aylık Süre?
Vasiyetnamenin iptalinde 1 aylık süre doğrudan uygulanmaz. Ancak TMK m.595’e göre vasiyetname, Sulh Hakimine teslimden başlayarak bir ay içinde açılır. Bu süre vasiyetnamenin açılması işlemi için geçerlidir, iptal davası için değil.
- 1 ay: Vasiyetnamenin açılması (TMK m.595)
- 1 yıl: İptal davası açma süresi (TMK m.559)
- 10 yıl: İyiniyetli davalıya karşı azami süre
- 20 yıl: Kötüniyetli davalıya karşı azami süre
Vasiyetnamenin İptalini Kimler Talep Edebilir?
TMK m.558’e göre iptal davasını yalnızca belirli kişiler açabilir. Herkes bu davayı açamaz.
“İptal davası, tasarrufun iptal edilmesinde menfaati bulunan mirasçı veya vasiyet alacaklısı tarafından açılabilir.”
Davacı Olabilecekler
- İptalde menfaati olan yasal mirasçılar
- İptalde menfaati olan atanmış mirasçılar
- Vasiyet alacaklıları
- Önceki vasiyetname lehtarları
Mirasçının alacaklısı iptal davası açamaz! (Yargıtay 3. HD 2017/16774 E.)
Davalı Olacaklar
- Vasiyetnameden yararlanan kişiler
- Atanmış mirasçılar
- Vasiyet alacaklıları
- Vasiyeti yerine getirme görevlisi
Dava, vasiyetnameden menfaat elde eden herkese karşı açılmalıdır.
Kardeşler Vasiyetnameye İtiraz Edebilir mi?
Evet, kardeşler vasiyetnameye itiraz edebilir ancak bazı şartların bulunması gerekir:
| Şart | Açıklama | Sonuç |
|---|---|---|
| Menfaat Şartı | Kardeşin iptalden menfaati olmalı | Menfaat yoksa dava reddedilir |
| Mirasçılık Şartı | Kardeş yasal mirasçı olmalı | Altsoy varsa kardeş mirasçı olamaz |
| Süre Şartı | 1 yıllık süre içinde dava açılmalı | Süre geçmişse dava düşer |
| İptal Sebebi | TMK 557’deki sebeplerden biri olmalı | Sebep yoksa dava reddedilir |
Noterde Yapılan Vasiyetname Nasıl Bozulur?
Noterde yapılan resmi vasiyetname de diğer vasiyetnameler gibi iptal davasına konu olabilir. Resmi şekilde yapılmış olması, vasiyetnameyi mutlak geçerli kılmaz.
Noter Vasiyetnamesinin İptal Sebepleri
| İptal Sebebi | Açıklama | Sonuç |
|---|---|---|
| Ehliyetsizlik | Vasiyetçinin akıl sağlığının yerinde olmaması | Vasiyetname iptal edilir |
| Tanık Eksikliği | İki tanık yerine bir tanık bulunması | Şekil eksikliği – iptal |
| Okuma Eksikliği | Vasiyetnamenin vasiyetçiye okunmaması | Şekil eksikliği – iptal |
| Yasaklı Tanık | Tanığın vasiyetnameden yararlanan kişi olması | Kısmi veya tam iptal |
| İmza Eksikliği | Vasiyetçi veya tanık imzasının olmaması | Şekil eksikliği – iptal |
| Ehliyet Beyanı | Tanıkların ehliyet beyanının eksikliği | Şekil eksikliği – iptal |
Okur-Yazar Olmayan Kişinin Vasiyetnamesi
Okuma yazma bilmeyen kişinin resmi vasiyetnamesinde ek şekil şartları vardır:
- Vasiyetname noter tarafından vasiyetçiye sesli olarak okunmalı
- Aynı zamanda iki tanığa da sesli okunmalı
- Bu okuma işlemi vasiyetnameye açıkça yazılmalı
- Vasiyetçi, son arzularının uygun olduğunu beyan etmeli
“Yazılan vasiyetnameyi okudum” beyanı yeterli değildir – okuma yazma bilmeyen biri bu beyanı veremez. (Yargıtay)
Resmi Vasiyetname Nasıl Geri Alınır?
Miras bırakan hayattayken vasiyetnamesini her zaman geri alabilir. Vasiyetname tek taraflı bir tasarruf olduğundan, vasiyetçi istediği zaman onu ortadan kaldırabilir.
| Geri Alma Yöntemi | Nasıl Yapılır? | Sonuç |
|---|---|---|
| Yeni Vasiyetname | Yeni bir vasiyetname düzenlenir | Yeni vasiyet eskisinin yerine geçer |
| Açık Dönme | Vasiyetnameyi geri aldığına dair beyan | Önceki vasiyetname hükümsüz kalır |
| Yok Etme | Vasiyetnamenin yırtılması, yakılması vb. | Vasiyetname ortadan kalkar |
| Sonraki Tasarruf | Öncekiyle çelişen yeni tasarruf | Çelişen kısımlar geçersiz olur |
- Geri alma: Vasiyetçi hayattayken kendi iradesiyle yapar
- İptal davası: Vasiyetçi öldükten sonra mirasçılar mahkemeden talep eder
Vasiyetname İçin Akıl Sağlığı Raporu Nereden Alınır?
Vasiyetname düzenlemek için akıl sağlığı raporu zorunlu değildir ancak özellikle 65 yaş üstü kişiler için şiddetle tavsiye edilir.
Sağlık Raporu Alınabilecek Kurumlar
| Kurum | Rapor Türü | Geçerlilik |
|---|---|---|
| Devlet Hastanesi | Sağlık Kurulu Raporu | En güvenilir |
| Üniversite Hastanesi | Sağlık Kurulu Raporu | En güvenilir |
| Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi | Psikiyatri Raporu | Çok güvenilir |
| Aile Hekimi | Tek Hekim Raporu | Tartışmalı olabilir |
| Adli Tıp Kurumu | Adli Rapor | Dava aşamasında alınır |
Randevu Alma
MHRS (www.mhrs.gov.tr) veya Alo 182 üzerinden Sağlık Kurulu Polikliniği’nden randevu alınır.
Muayene
Psikiyatri başta olmak üzere gerekli branşlarda muayene yapılır.
Rapor Düzenleme
“Ayırt etme gücüne sahiptir, işlem yapabilir” şeklinde rapor verilir.
Aynı Gün Noter İşlemi
Rapor alındığı gün içinde notere gidilerek vasiyetname düzenlenir.
Vasiyetnamenin İptali ve Tenkis Davası Farkı
Vasiyetnamenin iptali ile tenkis davası farklı hukuki kurumlar olup birbirine karıştırılmamalıdır.
| Özellik | Vasiyetnamenin İptali | Tenkis Davası |
|---|---|---|
| Amaç | Vasiyetnameyi tamamen geçersiz kılmak | Saklı payı korumak |
| Sebep | TMK 557’deki iptal sebepleri | Saklı payın ihlali |
| Yasal Dayanak | TMK m.557-559 | TMK m.560-571 |
| Süre | 1 yıl / 10 yıl / 20 yıl | 1 yıl / 10 yıl |
| Sonuç | Vasiyetname hiç yapılmamış sayılır | Saklı pay kadar indirim yapılır |
| Davacı | Menfaati olan mirasçı/alacaklı | Yalnızca saklı paylı mirasçılar |
Terditli Dava (İptal + Tenkis Birlikte)
Her iki dava terditli olarak birlikte açılabilir. Bu durumda mahkeme:
- Önce iptal talebini inceler
- İptal şartları varsa vasiyetnameyi iptal eder
- İptal şartları yoksa tenkis talebini inceler
- Saklı pay ihlali varsa tenkise hükmeder
“Terditli olarak açılan iptal ve tenkis davalarının ayrı dosyalara tefrik edilmesi usul ekonomisine aykırıdır.” (Yargıtay 3. HD 2009/16930 E.)
Vasiyetnamenin İptali Davası Sonuçları
Vasiyetnamenin iptali davasında iki farklı sonuç ortaya çıkabilir:
Dava Kabul Edilirse
- Vasiyetname geçersiz sayılır
- Miras yasal hükümlere göre paylaşılır
- Önceki vasiyetname varsa yürürlüğe girer
- Yargılama giderleri davalıya yüklenir
- Davalı vekalet ücreti öder
Dava Reddedilirse
- Vasiyetname geçerliliğini korur
- Vasiyetname hükümleri uygulanır
- Yargılama giderleri davacıya yüklenir
- Davacı vekalet ücreti öder
- Def’i hakkı saklı kalır
Vasiyetnameye İtiraz Edilirse Ne Olur?
Vasiyetnameye itiraz edilmesi (iptal davası açılması) halinde:
| Aşama | İşlem | Süre |
|---|---|---|
| 1. Dava Açılması | Asliye Hukuk Mahkemesine dilekçe verilir | 1 yıl içinde |
| 2. Tensip | Mahkeme davayı inceler, taraflara tebligat yapar | 2-4 hafta |
| 3. Cevap | Davalı cevap dilekçesi sunar | 2 hafta |
| 4. Delil Toplama | Tanık dinleme, belge celbi, bilirkişi | 3-12 ay |
| 5. Adli Tıp Raporu | Ehliyetsizlik iddiasında ATK raporu | 3-6 ay |
| 6. Karar | Mahkeme kararını açıklar | 6 ay – 2 yıl |
| 7. İstinaf | Karara itiraz edilirse Bölge Adliye Mahkemesi | 6-12 ay |
| 8. Temyiz | Yargıtay incelemesi | 1-2 yıl |
Vasiyetnamenin İptali Dava Dilekçesi Örneği
[Mirasbırakanın son yerleşim yeri]DAVACI : [Ad Soyad] – [TC Kimlik No]
[Adres]
VEKİLİ : Av. [Ad Soyad]
[Adres]
DAVALI : [Vasiyetnameden yararlanan kişi/kişiler]
[Adres]
KONU : Vasiyetnamenin iptali talebidir.
AÇIKLAMALAR :
1. Muris [Ad Soyad], [tarih] tarihinde vefat etmiştir.
Murisin [ilişki derecesi] olarak yasal mirasçısıyım.
2. Muris tarafından [tarih] tarihinde [noter/el yazısı]
şeklinde düzenlenen vasiyetname, [Sulh Hukuk Mahkemesi]
tarafından [tarih] tarihinde açılmıştır.
3. Söz konusu vasiyetname aşağıdaki sebeplerle geçersizdir:
a) [Ehliyetsizlik / İrade sakatlığı / Şekil eksikliği vb.]
b) [Somut olayın detaylı açıklaması]
4. TMK m.557 uyarınca vasiyetnamenin iptali gerekmektedir.
HUKUKİ SEBEPLER: TMK m.557, 558, 559 ve ilgili mevzuat
DELİLLER :
– Vasiyetname sureti
– Veraset ilamı
– Sağlık kayıtları
– Tanık beyanları
– Adli Tıp Kurumu raporu
– Bilirkişi incelemesi
– Her türlü yasal delil
SONUÇ VE TALEP: Yukarıda açıklanan sebeplerle;
1. [Tarih] tarihli vasiyetnamenin İPTALİNE,
2. Yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine,
3. Vekalet ücretinin davalıdan tahsiline
karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.
[Tarih]
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
[İmza]
EKLER:
1. Vasiyetname sureti
2. Veraset ilamı
3. Nüfus kayıt örneği
4. Sağlık raporları (varsa)
5. Vekaletname
Profesyonel Hukuki Destek Alın
Vasiyetnamenin iptali davası teknik ve karmaşık bir süreçtir. Haklarınızı korumak için uzman desteği alın.
Bozulmayan Vasiyetname Nasıl Olur?
Vasiyetnamenin bozulmaması (iptal edilememesi) için aşağıdaki önlemlerin alınması gerekir:
İptal Edilemeyecek Vasiyetname İçin Kontrol Listesi
| Kontrol | Açıklama | Önemi |
|---|---|---|
| Sağlık Raporu | Tam teşekküllü hastaneden heyet raporu | Kritik |
| Aynı Gün İşlem | Rapor alınan gün vasiyetname düzenleme | Çok önemli |
| Resmi Şekil | Noter huzurunda düzenleme | Çok önemli |
| İki Tanık | Uygun kişilerden tanık seçimi | Zorunlu |
| Yasaklı Tanık Kontrolü | Tanıkların vasiyetnameden yararlanmaması | Zorunlu |
| Okuma ve İmza | Vasiyetnamenin okunması ve imzalanması | Zorunlu |
| Video Kayıt | İşlemin video ile kayıt altına alınması | Tavsiye |
| Avukat Desteği | Uzman avukat eşliğinde hazırlama | Tavsiye |
- Psikiyatri dahil sağlık kurulu raporu alın
- Aynı gün noter randevusu alın
- Tarafsız iki tanık belirleyin
- Vasiyetnameyi avukat eşliğinde hazırlayın
- İşlemi video ile kaydedin
- Tüm belgeleri güvenli şekilde saklayın
2026 Dava Masrafları ve Avukatlık Ücreti
| Masraf Kalemi | 2026 Tahmini Tutar | Açıklama |
|---|---|---|
| Başvuru Harcı | 900 – 1.000 TL | Dava açılırken ödenir |
| Peşin Harç | 650 – 750 TL | Maktu harç |
| Gider Avansı | 1.500 – 2.500 TL | Tebligat, bilirkişi vb. |
| Bilirkişi Ücreti | 3.000 – 8.000 TL | ATK raporu dahil |
| Keşif Gideri | 2.000 – 5.000 TL | Gerekirse |
| Toplam Mahkeme Masrafı | 8.000 – 17.000 TL | Tahmini |
2026 Avukatlık Ücretleri (Baro Tavsiyeleri)
| Dava Türü | Tavsiye Edilen Asgari Ücret |
|---|---|
| Vasiyetnamenin İptali ve Tenkisi | 91.300 TL’den az olmamak üzere |
| Mirasçılık Belgesinin İptali | 67.750 TL |
| Tenkis ve Mirasta İade | 104.300 TL + dava değerinin %16’sı |
| Ortaklığın Giderilmesi | 81.500 TL + payın %10’u |
Kaynak: 2025 Ankara Barosu Avukat-İş Sahibi Asgari Ücret Çizelgesi. 2026 için güncelleme beklenmelidir.
Güncel Yargıtay Kararları
Kullanıcı Deneyimleri
Vasiyetname Davanızda Uzman Desteği
Miras haklarınızı korumak için deneyimli hukuki destek alın. Ücretsiz ön değerlendirme için hemen iletişime geçin.
Sıkça Sorulan Sorular
Vasiyetnamenin geçerlilik süresi yoktur. Miras bırakan tarafından geri alınmadığı veya yeni bir vasiyetname düzenlenmediği sürece süresiz geçerlidir. Ancak iptal davası açma hakları 10 veya 20 yıllık hak düşürücü sürelere tabidir.
Evet, TMK m.557’deki iptal sebeplerinden biri mevcutsa mirasçılar vasiyetnamenin iptali davası açarak vasiyetnameyi bozabilirler. Ancak saklı payların ihlali tek başına iptal sebebi değildir; bu durumda tenkis davası açılmalıdır.
Vasiyetname şu hallerde geçersiz sayılır: Ehliyetsizlik (15 yaşından küçük, ayırt etme gücünden yoksun), irade sakatlıkları (yanılma, aldatma, korkutma, zorlama), hukuka/ahlaka aykırılık ve şekil noksanlığı (tarih, imza, tanık eksikliği vb.). Ancak geçersizlik için mahkeme kararı gerekir.
Vasiyetnamenin iptali davasında zamanaşımı değil, hak düşürücü süreler uygulanır: Öğrenmeden itibaren 1 yıl, iyiniyetli davalıya karşı 10 yıl, kötüniyetli davalıya karşı 20 yıl. Bu süreler geçtikten sonra dava açılamaz.
1 yıllık süre, davacının üç şeyi birlikte öğrendiği tarihte başlar: Vasiyetnamenin varlığını, iptal sebebini ve kendisinin hak sahibi (mirasçı/vasiyet alacaklısı) olduğunu. Genellikle vasiyetnamenin açılması duruşmasıyla başlar.
Kardeşler, iptalde menfaatleri varsa ve yasal mirasçı konumundaysalar vasiyetnameye itiraz edebilirler. Ancak murisin altsoyu (çocukları) varsa kardeşler mirasçı olamaz, dolayısıyla itiraz hakları da olmaz.
Noterde yapılan resmi vasiyetname de iptal sebeplerinin varlığında bozulabilir: Ehliyetsizlik, şekil eksikliği (tanık beyanı, okuma şartı vb.), yasaklı tanık kullanımı gibi sebeplerle Asliye Hukuk Mahkemesinde iptal davası açılır.
Vasiyetçi hayattayken: Yeni vasiyetname düzenleyerek, açık dönme beyanıyla veya vasiyetnameyi yok ederek geri alabilir. Ölümden sonra ise mirasçılar yalnızca iptal davası açabilir, geri alma mümkün değildir.
Akıl sağlığı raporu devlet hastanesi, üniversite hastanesi veya ruh sağlığı hastanelerinden alınır. MHRS üzerinden Sağlık Kurulu Polikliniği’nden randevu alınır. Özellikle 65 yaş üstü için heyet raporu şiddetle tavsiye edilir.
İptal davası vasiyetnameyi tamamen geçersiz kılmayı amaçlar (sebep: ehliyetsizlik, şekil eksikliği vb.). Tenkis davası ise geçerli vasiyetnamedeki saklı pay ihlalini düzeltmeyi amaçlar. Her iki dava terditli olarak birlikte açılabilir.
Vasiyetnamenin iptali davası ortalama 6 ay ile 2 yıl arasında sürer. Adli Tıp Kurumu raporu gerekiyorsa süre uzar. İstinaf ve temyiz dahil edilirse 3-5 yıla kadar uzayabilir.
Bozulmayan vasiyetname için: Tam teşekküllü hastaneden sağlık kurulu raporu alın, aynı gün noterde resmi vasiyetname düzenleyin, uygun iki tanık bulundurun, tüm şekil şartlarına uyun ve mümkünse işlemi video kaydı ile belgeleyin.
